वाढदिवस विशेष : वडिलांच्या कर्तृत्वाला सलाम! , आण्णासाहेब प्रकाश वाघ — कर्तव्य, प्रामाणिकपणा आणि माणुसकीचा प्रेरणादायी प्रवास

कुटुंबाच्या सुखासाठी स्वतःच्या इच्छा-आकांक्षा बाजूला ठेवून आयुष्यभर अहोरात्र कष्ट करणारी व्यक्ती म्हणजे वडील. संकटाच्या काळात खंबीरपणे पाठीशी उभे राहणारे, योग्य-अयोग्याची जाणीव करून देणारे आणि आयुष्याच्या प्रत्येक वळणावर मार्गदर्शन करणारे वडील म्हणजे खऱ्या अर्थाने पाठीशी असलेला भक्कम डोंगर आणि जीवनाचा दीपस्तंभ.

आज १० ऑक्टोबर रोजी आण्णासाहेब प्रकाश वाघ यांचा वाढदिवस. या विशेष दिवसाचे औचित्य साधून त्यांच्या कर्तृत्वाचा, संघर्षाचा, माणुसकीचा आणि प्रेमाचा हा शब्दरूपी गौरव...

देवाचा आशीर्वाद घेऊन सुरू झालेला जीवनप्रवास...

कै. रामदास वाघ गुरुजी आणि कै. लक्ष्मीबाई यांचे कनिष्ठ पुत्र प्रकाश रामदास वाघ (वाघअण्णा) यांचा जन्म १० ऑक्टोबर १९६१ रोजी, घटस्थापनेच्या पवित्र दिवशी झाला. जन्माच्या दिवसापासूनच जणू देवीचा आशीर्वाद सोबत घेऊन आलेल्या वाघअण्णांच्या जीवनात देवावरील श्रद्धा आणि धार्मिक कार्याची गोडी आजतागायत कायम आहे.

आई-वडील, दोन भाऊ आणि तीन बहिणी अशा सुखी, समाधानी आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबात त्यांचे बालपण गेले. साधेपणा, संस्कार, कष्ट आणि माणुसकीची शिकवण त्यांना कुटुंबातूनच मिळाली आणि याच मूल्यांना त्यांनी पुढील संपूर्ण आयुष्यात आपल्या आचरणातून जपले.

शिक्षणासोबत कर्तव्यनिष्ठ सेवेची सुरुवात

बारावीचे शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी सार्वजनिक बांधकाम विभागात टायपिस्ट म्हणून आपल्या सेवेला सुरुवात केली. नोकरी करत असतानाच शिक्षणाची ओढ कायम ठेवत त्यांनी पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले आणि त्यानंतर **बी.कॉम.**ची पदवी मिळवली.

आपल्या ज्ञानाच्या आणि कार्यक्षमतेच्या जोरावर त्यांना कनिष्ठ लिपिक म्हणून पदोन्नती मिळाली.

कामाप्रती असलेली शिस्त, काटेकोरपणा, प्रामाणिकपणा आणि कोणतेही काम सखोल अभ्यास करून अचूकपणे पूर्ण करण्याची वृत्ती ही त्यांची खास ओळख बनली. स्वतः कामात शंभर टक्के देतानाच समोरच्यानेही काम तितक्याच जबाबदारीने करावे, अशी त्यांची भूमिका असायची.

त्यांच्या कर्तव्यदक्ष कामाची दखल घेत सार्वजनिक बांधकाम विभागातील वरिष्ठ अधिकारीही त्यांच्याप्रती आदर बाळगत होते.

‘वाघ’ आडनाव; पण प्रत्येकासाठी प्रेमाने ‘आण्णा’!

‘वाघ’ हे आडनाव असले तरी आपल्या स्वभावाने त्यांनी सर्वांच्या मनात ‘आण्णा’ म्हणून वेगळीच जागा निर्माण केली.

मोठा भाऊ, वडीलधारा माणूस, मार्गदर्शक आणि गरजेच्या वेळी धावून येणारा आधार — या सर्व भूमिका त्यांनी आपल्या आयुष्यात सहजपणे निभावल्या. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील आपुलकीमुळे परिचित असो वा अपरिचित, प्रत्येकाला त्यांच्याशी मनमोकळेपणाने संवाद साधता आला.

कर्तृत्वाची शासनाकडून दखल

कर्तव्यनिष्ठा आणि उत्कृष्ट कार्याची दखल घेत महाराष्ट्र शासनातर्फे १० ऑगस्ट २००८ रोजी नाशिक येथे ‘गुणवंत कर्मचारी राज्य पुरस्कार २००७-२००८’ प्रदान करण्यात आला. तत्कालीन उपमुख्यमंत्री माननीय छगन भुजबळ साहेब यांच्या हस्ते हा सन्मान मिळणे, हा त्यांच्या प्रदीर्घ सेवाप्रवासातील अभिमानाचा क्षण ठरला.

तसेच जळगाव येथे कार्यक्रमात सर्वांचे लाडके उपमुख्यमंत्री अजितदादा पवार यांच्या हस्तेही त्यांचा सन्मान करण्यात आला.

हे पुरस्कार केवळ एका कर्मचाऱ्याला मिळालेले सन्मान नव्हते; तर प्रामाणिकपणे, निष्ठेने आणि माणुसकी जपत केलेल्या सेवेला मिळालेली पावती होती.

शासकीय सेवा संपली; पण समाजसेवेचा प्रवास सुरूच राहिला

वयाच्या ५८व्या वर्षी ३१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी वरिष्ठ लिपिक म्हणून ते सेवानिवृत्त झाले. मात्र, निवृत्ती म्हणजे त्यांच्या कार्याचा शेवट नव्हता. उलट समाजासाठी काहीतरी करण्याची त्यांची धडपड अधिकच वाढली.

बांधकाम विभागात कार्यरत असताना शासनाची उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासोबतच सर्वसामान्य नागरिकांचे हित आणि त्यांचे हक्क यांना त्यांनी नेहमीच प्राधान्य दिले. मदतीची अपेक्षा घेऊन त्यांच्याकडे आलेला कोणताही माणूस रिकाम्या हाताने परत जाऊ नये, ही त्यांची भूमिका होती.

पदावर असताना त्यांनी माणुसकी जपली आणि पदावरून निवृत्त झाल्यानंतरही तीच माणुसकी त्यांनी आपल्या जीवनाचा आधार बनवली.

साने गुरुजी वाचनालयासाठी स्वतःला वाहून घेतले

सेवानिवृत्तीनंतर सामाजिक कार्यात सक्रिय राहण्याच्या उद्देशाने ते साने गुरुजी वाचनालयात चिटणीस म्हणून कार्यरत आहेत. जुलै २०१९ मध्ये चिटणीसपदी त्यांची बिनविरोध निवड झाली.

वाचनालयाच्या विकासासाठी त्यांनी स्वतःला पूर्णपणे झोकून दिले आहे. वाचनसंस्कृती वाढावी, ज्ञानाची गंगा समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचावी आणि वाचनालय अधिक सक्षम व्हावे, यासाठी ते आजही मनापासून प्रयत्नशील आहेत.

सामाजिक कार्यासोबतच धार्मिक कार्यातही यथाशक्ती योगदान देणे, दानधर्म करणे आणि गरजूंच्या मदतीला धावून जाणे हा त्यांच्या स्वभावाचाच एक भाग बनला आहे.

या संपूर्ण प्रवासामागे खंबीर साथ — सौ. जयश्री प्रकाश वाघ

एका कर्तृत्ववान व्यक्तीच्या यशामागे अनेकदा एका समर्पित सहचारिणीची निःशब्द साथ असते. वाघअण्णांच्या या संपूर्ण प्रवासात त्यांच्या पत्नी सौ. जयश्री प्रकाश वाघ यांची साथ अत्यंत मोलाची राहिली आहे.

कुटुंबाची जबाबदारी सांभाळत, सुख-दुःखात खंबीरपणे साथ देत त्यांनी वाघअण्णांच्या जीवनप्रवासाला बळ दिले. त्यामुळेच कुटुंब, नोकरी, सामाजिक कार्य आणि धार्मिक कार्य यांचा सुंदर समतोल साधणे त्यांना शक्य झाले.

पिता म्हणून आदर्श, पती म्हणून उत्तम साथीदार, आजोबा म्हणून प्रेमाचा आधार...

एक उत्तम मुलगा म्हणून, उत्तम पती म्हणून, मोठा भाऊ म्हणून, आदर्श वडील म्हणून, उत्तम सासरे म्हणून आणि आता प्रेमळ आजोबा म्हणून त्यांनी प्रत्येक भूमिका मनापासून आणि चोखपणे निभावली आहे.

त्यांच्या मुलांसाठी ते केवळ वडील नाहीत, तर आयुष्याचा आधार, संस्कारांचा स्रोत आणि प्रेरणेचा अखंड झरा आहेत.

आजही “आम्ही वाघ साहेबांची मुले आहोत” असे सांगताना त्यांच्या मुलांचा उर अभिमानाने भरून येतो, हीच त्यांच्या संस्कारांची खरी कमाई आहे.

वडिलांचे ऋण कधीच फेडता येत नाही...

पप्पांच्या वाढदिवशी त्यांच्या ऋणातून मुक्त होणे शक्य नाही. कारण वडिलांनी दिलेले प्रेम, संस्कार, त्याग आणि आयुष्यभर केलेले कष्ट यांची किंमत कोणत्याही शब्दांत किंवा पैशांत मोजता येत नाही.

मात्र, त्यांनी आमच्यासाठी जे काही केले, त्याची जाणीव ठेवून त्यांना नेहमी आनंदी, समाधानी आणि निरोगी ठेवणे, त्यांच्या संस्कारांची शिदोरी पुढे नेणे आणि त्यांच्या कष्टांचे चीज करणे, हे आमच्या हातात नक्कीच आहे.

पप्पा, तुम्ही आमच्या आयुष्यात आहात, हेच आमच्यासाठी सर्वात मोठे भाग्य आहे.

तुमच्या आयुष्याचा प्रवास आम्हाला नेहमीच एक गोष्ट शिकवतो —

परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी प्रामाणिकपणा, कष्ट, शिस्त आणि माणुसकीची साथ सोडू नये.

वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा!

ध्येय दूर आणि प्रवास फार आहे,

लहानसे आयुष्य आणि काळजी फार आहे...

जगणं कठीण होऊन जातं एकाक्षणी,

परंतु वडिलांचे पाठीशी खंबीरपणे उभे राहणे,

यातच आयुष्याचे संपूर्ण यश सामावले आहे.

आण्णासाहेब प्रकाश वाघ यांना वाढदिवसाच्या मनःपूर्वक हार्दिक शुभेच्छा!

ईश्वरचरणी एकच प्रार्थना —

आपणास दीर्घायुष्य लाभो, उत्तम आरोग्य लाभो, आयुष्य आनंदाने आणि समाधानाने भरून जावो. आपल्या चेहऱ्यावरील हास्य सदैव असेच कायम राहो आणि आपल्या प्रेमाची, संस्कारांची व आशीर्वादाची सावली संपूर्ण परिवारावर सदैव राहो.

शुभेच्छुक :

सौ. स्नेहल माहेशकुमार आहेर (मुलगी)

सौ. हर्षदा निलेश वाघ (सून)