जागतिक हात धुणे दिनानिमित्त मोरव्हाल येथे स्वच्छतेचा जागर , “हात धुणे ही केवळ स्वच्छतेची सवय नसून निरोगी समाजाच्या निर्मितीसाठी महत्त्वाचे पाऊल” — योगेश कापडणे

मोरव्हाल, प्रतिनिधी :‘माझे गाव, आरोग्यसंपन्न गाव’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात साकारण्यासाठी आयुष्मान आरोग्य मंदिर व प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र, मोरव्हाल यांच्या वतीने जागतिक हात धुणे दिनानिमित्त जिल्हा परिषद मुला-मुलींच्या शाळेत जनजागृतीपर कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना वैयक्तिक स्वच्छता, हात धुण्याची योग्य पद्धत आणि संसर्गजन्य आजारांपासून बचाव करण्याचे महत्त्व पटवून देण्यात आले.

रावेर तालुका आरोग्य अधिकारी डॉ. अमोल भंगाळे, लोहारा प्राथमिक आरोग्य केंद्राच्या वैद्यकीय अधिकारी डॉ. कीर्ती भामरे, डॉ. रिजवान शेख, आरोग्य सहाय्यक महेमुद तडवी, आरोग्य निरीक्षक डी. के. नमायते आणि समुदाय वैद्यकीय अधिकारी चेतन चिमणकर यांच्या सूचनेनुसार या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.

कार्यक्रमाची सुरुवात आरोग्यसेवक योगेश रजनी वाल्मीक कापडणे यांनी जागतिक हात धुणे दिनाची यंदाची संकल्पना **‘Be a Handwashing Hero!’ अर्थात ‘हात धुण्याचा हिरो बना!’** या संदेशाने केली. त्यांनी विद्यार्थ्यांना आणि उपस्थितांना हातांच्या स्वच्छतेचे महत्त्व समजावून सांगत वैयक्तिक स्वच्छता राखणे, योग्य पद्धतीने हात धुणे आणि स्वतःसह कुटुंबाचे संसर्गजन्य आजारांपासून संरक्षण करणे याविषयी मार्गदर्शन केले.

साबणाने हात धुवा, आजारांना दूर ठेवा!

साबण आणि स्वच्छ पाण्याने हात धुण्याची सवय लावल्यास अतिसार, श्वसनमार्गाचे संसर्ग तसेच इतर संसर्गजन्य आजारांचा धोका कमी करण्यास मदत होते. जेवणापूर्वी, शौचालयाचा वापर केल्यानंतर, अन्न तयार करण्यापूर्वी तसेच खोकल्यानंतर किंवा शिंकल्यानंतर हात स्वच्छ धुणे आवश्यक असल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.

हात धुण्याच्या योग्य पद्धतीचे महत्त्व स्पष्ट करताना दोन्ही तळहात, हातांची पाठ, बोटांमधील जागा, अंगठे, नखांभोवतालचा भाग आणि मनगट साबणाने किमान २० सेकंद व्यवस्थित चोळून स्वच्छ पाण्याने धुवावेत, असे मार्गदर्शन करण्यात आले. हात धुण्याची सवय लहानपणापासूनच मुलांमध्ये रुजविणे, शाळा व अंगणवाड्यांमध्ये स्वच्छतेच्या सवयी विकसित करणे आणि प्रत्येक घरात साबण व पाण्याची उपलब्धता असणे गरजेचे असल्याचेही अधोरेखित करण्यात आले.

घोषणांतून स्वच्छतेचा संदेश

आरोग्य विभाग व शिक्षण विभागाच्या वतीने पोस्टरद्वारे जनजागृती करण्यात आली. यावेळी विद्यार्थ्यांनी व उपस्थितांनी स्वच्छतेविषयक घोषणा देत परिसरात आरोग्यजागृतीचा संदेश पोहोचविला.

“साबणाने हात धुवा, आजारांना दूर ठेवा!”*

“स्वच्छ हातांचा संकल्प करूया, निरोगी समाज घडवूया!”

यानंतर आशासेविका शबाना तडवी आणि अलीशान तडवी यांनी हात धुण्याचे प्रात्यक्षिक करून दाखविले. विद्यार्थ्यांकडूनही प्रात्यक्षिक करून घेतल्याने हात धुण्याची योग्य पद्धत त्यांना प्रत्यक्ष अनुभवातून समजली.

गृहभेटी आणि आरोग्य तपासणीवरही भर

कार्यक्रमानंतर गावात गृहभेटी घेण्यात आल्या. तसेच कंटेनर सर्वेक्षण आणि तापाच्या रुग्णांचे रक्तनमुने संकलित करण्याचे काम करण्यात आले. आरोग्य विभागाच्या वतीने पोस्टरद्वारे नागरिकांना स्वच्छता व आरोग्यविषयक संदेश देऊन जनजागृती करण्यात आली.

या कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी मोरव्हाल जिल्हा परिषद शाळेतील सर्व शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचारी, आरोग्यसेवक योगेश कापडणे, आरोग्यसेविका बी. एफ. राठोड तसेच आशासेविका नजमा तडवी, शबाना तडवी आणि अलीशान तडवी यांनी परिश्रम घेतले.

**“हात धुणे ही केवळ स्वच्छतेची सवय नसून निरोगी समाजाच्या निर्मितीसाठी महत्त्वाचे पाऊल आहे,”** हा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला. वैयक्तिक स्वच्छतेच्या सवयी अंगीकारून आरोग्यसंपन्न गाव घडविण्यासाठी प्रत्येकाने हातभार लावावा, असे आवाहनही करण्यात आले.