डेंग्यूमुक्त गावासाठी स्वच्छता, कोरडा दिवस व पाण्याची भांडी झाकून ठेवण्यावर भर ,प्राथमिक आरोग्य केंद्र मारवडचा उपक्रम; ग्रामस्थांना डेंग्यू प्रतिबंधाचे दिले प्रभावी मार्गदर्शन

*प्राथमिक आरोग्य केंद्र मारवड यांच्या कडून राष्ट्रीय डेंग्यु दिनी विविध कार्यक्रम डेगु मुक्त गांवासाठी संकल्प स्वच्छता आणि भाडी झाकून ठेवण्यावर भर….*

राष्ट्रीय डेंग्यु दिनी मा. मुख्यकार्यकारी अधिकारी करिष्मा नायर जिल्हाआरोग्य अधिकारी सचिन भायेकर जिल्हा हिवताप अधिकारी प्रमोद सोनवणे तालुका आरोग्य अधिकारी डॉ. गिरीष गोसावी तालुका आरोग्य परीवेक्षक प्रशांत फुगे यांच्या मार्गदर्शनाखली प्राथमिक आरोग्य केद्र मारवड येथे राष्ट्रीय डेंग्यु दिन मारवड गावात शिवाजी चौक येथे डेंग्यु जनजागृती साठी च्या म्हणी माहिती स्टीकर लावले.माझे गांव आरोग्य संपन्नगांव होण्यासाठी जनजागृती करण्यात आली .समस्त ग्रामस्थांना शिवाजी चौक येथे एकत्रित बोलवण्यात आले.
कार्यक्रमाला प्रमुख पाहूणे वैदयकीय अधिकारी साहील चौधरी ,आरोग्य साहयक जितेंद् मोरे प्रयोगशाळा वैज्ञानिक अधिकारी के. आर. साबळे आदी.मान्यवर होते.
कार्यक्रमाच्या प्रस्तावनेत योगेश कापडणे आरोग्य सेवक यांनी डेग्यु दिना चे या वर्षाचे घोष वाक्य “डेग्यू नियंत्रणासाठी लोकसहभाग:साठवलेल्या पाणीसाठयांची तपासणी करा, स्वच्छता राखा आणि ती भांडी झाकून ठेवा”
“Community Participation Dengue Control : Check Clean and Cover” या घोष वाक्याने केली . डेग्यु दिनाची सुरवात केली. डेग्यु दिनाची डेग्यु दिनाची सुरवात केली. भारतात डेंग्यू तापाचा प्रसार रोखण्यासाठी आणि लोकांमध्ये त्याबद्दल जनजागृती निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी १६ मे हा दिवस ‘राष्ट्रीय डेंग्यू दिन’ म्हणून पाळला जातो。आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या पुढाकाराने २०१० मध्ये या दिवसाची सुरुवात करण्यात आली。
डेंग्यू दिनाचा इतिहास आणि महत्त्व:सुरवात (२०१०): भारतात डेंग्यूचे रुग्ण आणि त्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या सातत्याने वाढत होती. या समस्येचे गांभीर्य ओळखून भारत सरकारच्या आरोग्य विभागाने २०१० मध्ये पहिल्यांदा ‘राष्ट्रीय डेंग्यू दिन’ घोषित केला。
• मे महिना निवडण्यामागचे कारण: मान्सून किंवा पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी (विशेषतः जून ते सप्टेंबर दरम्यान) डेंग्यूचा प्रादुर्भाव वाढतो。डासांची पैदास रोखण्यासाठी आणि साथीच्या हंगामापूर्वी लोकांना शिक्षित करण्यासाठी मे महिन्याची निवड करण्यात आली。
• उद्दिष्ट: मान्सूनपूर्व तयारी करणे, नागरिकांना डासांची पैदास रोखण्यासाठी (उदा. कुलर, कुंड्या आणि आजूबाजूला साठलेले पाणी स्वच्छ करणे) प्रोत्साहित करणे आणि early detection (लवकर निदान) याविषयी जागरूक करणे हा या दिवसाचा मुख्य हेतू आहे。
डेंग्यूचा भूतकाळातील प्रादुर्भाव:भारतात १९६३ आणि १९६४ च्या सुमारास कलकत्ता (आताचे कोलकाता) आणि पूर्व किनारपट्टीवर डेंग्यूची पहिली मोठी साथ पसरल्याचे वैद्यकीय नोंदींमध्ये आढळते。जागतिक स्तरावर, या आजाराच्या नियंत्रणासाठी जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) २०१२ मध्ये जागतिक धोरण आखले होते. प्रस्तावनेत डेंग्यु आजाराची पाश्वभुमी माडली आरोग्य साहयक जितेंद्र मोरे यांनी प्रतिबंधात्मक उपाय सांगितले लांब बाह्यांचेसैल आणि हलक्या रंगाचे कपडे घाला.डासांना रोखण्यासाठी खिडक्या आणि दरवाजे बंद ठेवा किंवा जाळ्या लावा.तुमच्या घरात आणि आजूबाजूला पाणी साचू देऊ नका (फुल भांडी, बादल्या, टाकून दिलेले डबे)फुलदाण्या आणि कूलरसारख्या कंटेनरमधील पाणी नियमितपणे बदला.विशेषतः लहान मुले आणि वृद्धांसाठी मच्छरदाणी वापरा. आढवडयातून एक दिवस कोरडा दिवस पाळा प्रयोगशाळा वैज्ञानिक अधिकारी के.आर साबळे यांनी प्रयोगशाळेतील चाचणी बाबत मार्गदर्शन केले
• NS1 प्रतिजन चाचणी: सुरुवातीच्या टप्प्यात (आजारपणाच्या पहिल्या १-५ दिवसांत) डेंग्यू विषाणू शोधतो.
• IgM आणि IgG अँटीबॉडी चाचण्या: विषाणूला रोगप्रतिकारक प्रतिसाद ओळखा; नंतरच्या टप्प्यात उपयुक्त.
• संपूर्ण रक्त गणना (CBC): प्लेटलेट काउंट आणि पांढऱ्या रक्त पेशींच्या पातळीचे निरीक्षण करण्यासाठी. कमी प्लेटलेट डेंग्यूच्या अधिक गंभीर स्वरूपाचे संकेत देऊ शकतात.
पीसीआर (पॉलिमरेझ चेन रिॲक्शन): डेंग्यू विषाणूची उपस्थिती आणि त्याचा प्रकार निश्चित करते. या बाबत सांगीतले
आशा सेविका राजश्री पाटील यांनी कोणत्या डासापासून डेग्यु आजार होतो व तो कसा पसतो यांबाबत मार्गदर्शन केले डेंग्यू ताप हा एका विषाणूमुळे होतो जो संक्रमित एडिस डासाच्या चाव्याव्दारे पसरतो,.
डेंग्यू एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीला थेट पसरत नाही – तो संसर्गजन्य नाही.ज्या व्यक्तीला आधीच डेंग्यू झाला आहे त्याला डास चावतो.हा विषाणू डासांमध्ये प्रवेश करतो.मग, डास दुसऱ्याला चावतो आणि त्यांच्यापर्यंत विषाणू पोहोचवतो.
हे डास सहसा दिवसा चावतात, विशेषतः सकाळी लवकर आणि दुपारी उशिरा. ते बहुतेकदा बादल्या, फुलदाण्या किंवा घराजवळील उघड्या पाण्याच्या टाक्यांसारख्या गोष्टींमध्ये आढळणाऱ्या स्वच्छ, स्थिर पाण्यात प्रजनन करतात.
स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी, डासांच्या चावण्यापासून बचाव करणे आणि त्यांना तुमच्या आजूबाजूला वाढण्यापासून रोखणे महत्वाचे आहे.
कार्यक्रमाचे प्रमुख डॉ साहील चौधरी यांनी क्लासिक डेंग्यू तापाची सामान्य लक्षणे व उपचार :उच्च ताप (१०५°F किंवा ४०.५°C पर्यंत) तीव्र सांधे आणि स्नायू वेदना तीव्र डोकेदुखी डोळे मागे वेदना छाती/पाठीपासून सुरू होऊन हातपाय आणि चेहऱ्यावर पसरणारे लाल त्वचेवर पुरळ. मळमळ आणि उलटी अतिसार थकवा किंवा अशक्तपणा यांबाबत सांगीतलेडेंग्यू तापासाठी कोणताही विशिष्ट अँटीव्हायरल उपचार नाही. बहुतेक लोक विश्रांती, हायड्रेशन आणि लक्षणे कमी केल्याने बरे होतात. या कार्यक्रमांचे सुत्रसंचालन आरोग्य सेवक योगेश कापडणे यांनी केले . व आभार आशा सेविका संगीता चौधरी यांनी केले.
कार्यक्रमाच्या यश्स्वीतेसाठी वैदयकीय अधिकारी डॉ. विदया देवरे आरोग्य साहियका सुनिता गावित सेविका सरला परदेशी औषध निर्माण अधिकारी विलास बि-हाडे हिरामण मेढे आदीनी सहकार्य केले .कार्यक्रम संपल्यावर डेगु जनजागृती करण्यासाठी पॉपलेट लावण्यात आले गृहभेटी देण्यात आले. व तापाच्या रुग्णाचे रक्तनमुणे संकलण करण्यात आले. आढवडयातून एक दिवस कोरडा दिवस पाळण्याबाबत नागरीकांना आरोग्य विभागामार्फत अहवान करण्यात आले.