विद्यार्थी बनले शिक्षक; शाळेची धुरा सांभाळत शिकविले धडे!

ए.टी. झांबरे विद्यालयात अनोखा स्वयंशासन दिन; पालकांनीही घेतली ‘एक दिवस शिक्षक’ होण्याची भूमिका

विद्यार्थ्यांना नेतृत्व, नियोजन, शिस्त व जबाबदारीचा प्रत्यक्ष अनुभव; शिक्षकांच्या कर्तव्यांची झाली जाणीव

जळगाव : प्रतिनिधी

के.सी.ई. सोसायटी जळगाव संचलित ए.टी. झांबरे माध्यमिक विद्यालयात शिक्षकदिनाच्या पूर्वसंध्येला शुक्रवार, दि. ४ सप्टेंबर २०२६ रोजी अभिनव पद्धतीने स्वयंशासन दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला. या उपक्रमात विद्यार्थ्यांनी एका दिवसासाठी शाळेच्या कारभाराची जबाबदारी स्वीकारत विविध विषयांचे अध्यापन केले. विशेष म्हणजे काही पालकांनीही ‘एक दिवस शिक्षक’ म्हणून विद्यार्थ्यांना शिकविण्याचा अनोखा अनुभव घेतला. त्यामुळे शिक्षकदिनाचा हा उपक्रम विद्यार्थ्यांसह पालकांसाठीही संस्मरणीय ठरला.

दहावीची संस्कृती खैरनार बनली एका दिवसाची मुख्याध्यापक

स्वयंशासन दिनाचे प्रमुख आकर्षण ठरली ती इयत्ता दहावीतील कुमारी संस्कृती खैरनार. तिने एका दिवसासाठी मुख्याध्यापक म्हणून कार्यभार सांभाळला. मुख्याध्यापकाच्या भूमिकेतून तिने शाळेतील विविध कामकाजाचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला. तिच्यासह इयत्ता दहावीतील विद्यार्थ्यांनी विविध विषय शिक्षकांच्या भूमिका स्वीकारून दिवसभर अध्यापन केले.

नियमित अध्यापनासोबतच क्रीडा, खेळ, कार्यानुभव तसेच विविध सहशालेय उपक्रमांची जबाबदारीही विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने पार पाडली. त्यामुळे संपूर्ण शाळेचे शैक्षणिक वातावरण एका दिवसासाठी विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखाली चालले.

शिकवताना विद्यार्थ्यांना समजले शिक्षकांचे कष्ट

विद्यार्थ्यांनी विद्यार्थ्यांनाच शिकविताना शिक्षकांच्या कामातील बारकावे अनुभवले. वर्गातील शिस्त राखणे, विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे देणे, प्रत्येक विद्यार्थ्याकडे लक्ष देणे, अध्यापनाचे नियोजन करणे आणि विद्यार्थ्यांना विविध उपक्रमांत सहभागी करून घेणे याचा प्रत्यक्ष अनुभव त्यांना मिळाला.

या अनुभवातून शिक्षकाचे कार्य केवळ शिकविण्यापुरते नसून त्यामागे मोठी मेहनत, संयम आणि जबाबदारी असते, याची जाणीव विद्यार्थ्यांना झाली.

पालकही बनले ‘एक दिवस शिक्षक’

स्वयंशासन दिनाला अधिक आगळेवेगळे स्वरूप देताना विद्यालयाने काही विद्यार्थ्यांच्या पालकांनाही ‘एक दिवस शिक्षक’ म्हणून अध्यापनाची संधी दिली. सौ. सेजल उमेश चौधरी, सौ. वैष्णवी सुमित भगत, सौ. भावना योगेश बारी, सौ. नम्रता सुमित वायकोळे, सौ. शितल कैलास चौधरी आणि सौ. रोहिणी निलेश देशमुख यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत विद्यार्थ्यांना शिकविले.

पालकांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले. या उपक्रमामुळे पालक-विद्यार्थी-शाळा यांच्यातील नाते अधिक दृढ होण्यास मदत झाली. विद्यार्थ्यांना पालकांचा शिक्षक म्हणून अनुभव घेता आला, तर पालकांनाही शिक्षकाच्या भूमिकेतून विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्याचा अनोखा अनुभव मिळाला.

विद्यार्थ्यांनी मनोगतातून व्यक्त केले अनुभव

कार्यक्रमाच्या समारोपानंतर विशेष सभेचे आयोजन करण्यात आले. यावेळी मंचावर शाळेच्या मुख्याध्यापिका श्रीमती प्रणिता झांबरे, ज्येष्ठ शिक्षिका श्रीमती प्रतिभा लोहार, श्रीमती वर्षा चौधरी आणि श्री. निर्मल चतुर उपस्थित होते.

यावेळी रिया रायचंदे, स्नेहल पाटील, श्रेयस इंगळे, शोएब तडवी आणि जानवी नेमाडे यांनी दिवसभरातील अनुभव मनोगतातून व्यक्त केले. शिक्षक होण्यातील आनंदासोबतच शिक्षकांना भेडसावणाऱ्या अडचणी, विद्यार्थ्यांकडून मिळणारे अनुभव तसेच शिक्षकांची मेहनत, संयम आणि जबाबदारी याबाबत त्यांनी आपले विचार मांडले.

‘शिक्षक म्हणजे व्यक्तिमत्त्व घडविणारा शिल्पकार’

पर्यवेक्षिका श्रीमती प्रतिभा लोहार यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करताना शिक्षकाची भूमिका केवळ वर्गात अध्यापन करण्यापुरती मर्यादित नसून विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला आकार देण्याची मोठी जबाबदारी शिक्षकांवर असते, असे सांगितले. एका दिवसासाठी शिक्षकाची भूमिका पार पाडताना विद्यार्थ्यांना शिक्षकांच्या कष्टांची आणि जबाबदारीची जाणीव झाली, हीच या उपक्रमाची खरी फलश्रुती आहे, असे त्यांनी नमूद केले.

नेतृत्वगुणांना मिळाली प्रत्यक्ष अनुभवाची जोड

या अभिनव उपक्रमाचे आयोजन ज्येष्ठ शिक्षिका श्रीमती पूनम कोल्हे, श्रीमती मनीषा जयकर, श्री. वेदप्रकाश गडदे आर्य तसेच इयत्ता दहावीला अध्यापन करणाऱ्या सर्व शिक्षकवृंदाने केले.

विद्यार्थ्यांना नेतृत्व, निर्णयक्षमता, नियोजन, शिस्त आणि जबाबदारी यांचा प्रत्यक्ष अनुभव देतानाच पालकांनाही शिक्षकाच्या भूमिकेचा अनुभव देणारा हा अनोखा स्वयंशासन दिन ए.टी. झांबरे माध्यमिक विद्यालयात संस्मरणीय ठरला.