नीट परीक्षा रद्द: विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांची राखरांगोळी की व्यवस्थेचे अपयश? — उदय नरे (माजी सदस्य, महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, मुंबई)
नीट परीक्षा रद्द: विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांची राखरांगोळी की व्यवस्थेचे अपयश?
— उदय नरे (माजी सदस्य, महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, मुंबई)
३ मे २०२६ रोजी झालेली नीट (UG) परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सीने (NTA) घेतला आहे. हा केवळ एका परीक्षेचा निकाल नसून, लाखो विद्यार्थ्यांच्या दोन-तीन वर्षांच्या कठोर परिश्रमावर फिरवलेले पाणी आहे. ज्या विद्यार्थ्यांनी दिवस-रात्र एक करून, क्लासची भरमसाठ फी भरून आणि अनेक सुखांचा त्याग करून या परीक्षेची तयारी केली, त्यांच्यासाठी हा निर्णय एखाद्या मानसिक धक्क्यापेक्षा कमी नाही. वारंवार होणारे पेपरफुटीचे प्रकार आणि त्यानंतर परीक्षा रद्द होणे, यामुळे विद्यार्थ्यांचा संपूर्ण परीक्षा पद्धतीवरचा विश्वास आता पूर्णपणे डळमळीत होत चालला आहे.
पालक आणि विद्यार्थ्यांची नाउमेदी: जबाबदार कोण?
आज या घटनेमुळे समाजात एक अत्यंत नकारात्मक संदेश जात आहे. केवळ विद्यार्थीच नाही, तर त्यांचे पालकही आज पूर्णपणे नाउमेद झाले आहेत. मुलांच्या भविष्यासाठी आपली आयुष्यभराची पुंजी लावणाऱ्या पालकांना आता आपल्या मुलांचे भवितव्य अंधारात दिसत आहे. विद्यार्थ्यांच्या मनावर झालेला हा आघात त्यांच्या आत्मविश्वासाला तडे देणारा आहे. या संपूर्ण गोंधळाला जबाबदार कोण? ही केवळ तांत्रिक चूक नसून प्रशासकीय आणि राजकीय इच्छाशक्तीचे अपयश आहे. पेपर फोडणाऱ्या टोळ्यांवर जोपर्यंत कठोर आणि जरब बसवणारी कारवाई होत नाही, तोपर्यंत हे चक्र थांबणार नाही. शासनाने केवळ परीक्षा पुन्हा घेण्याची घोषणा करून आपली जबाबदारी झटकू नये.
भविष्यासाठी आवश्यक पावले
पारदर्शक तंत्रज्ञान: मानवी हस्तक्षेप कमी करण्यासाठी पूर्णपणे कूटबद्ध (Encrypted) आणि सुरक्षित तंत्रज्ञानाचा वापर करणे अनिवार्य आहे.
कठोर कायदे: स्पर्धा परीक्षांमध्ये गैरप्रकार करणाऱ्यांसाठी फाशी किंवा जन्मठेपेसारख्या कठोर शिक्षेची तरतूद असायला हवी.
मानसिक आधार कक्ष: अशा कठीण प्रसंगी विद्यार्थ्यांच्या मदतीसाठी शासनाने प्रत्येक जिल्ह्यात मोफत समुपदेशन केंद्र सुरू करणे आवश्यक आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी संदेश: खचू नका, लढा!
प्रिय विद्यार्थ्यांनो, आज तुमच्या मनावर मोठा आघात झाला आहे, हे मान्य आहे. तुमची मेहनत वाया गेल्याची भावना निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. परंतु, तुमची क्षमता या एका परीक्षेच्या घोळापेक्षा कितीतरी मोठी आहे. परिस्थिती कठीण आहे, पण तुम्ही कमजोर नाही. या अनपेक्षित संकटाचा सामना धैर्याने करा. तुमचा अभ्यास तुमच्याकडेच आहे, तो पुन्हा एकदा तितक्याच जोमाने प्रवाहित करा.
व्यवस्थेतील दोष सुधारण्यासाठी लढा द्यावा लागेल, पण तुमचे भवितव्य तुमच्या हातातील सातत्यावर अवलंबून आहे. जोपर्यंत शिक्षण व्यवस्था भ्रष्टाचाराच्या वाळवीपासून मुक्त होत नाही, तोपर्यंत प्रगत भारताचे स्वप्न अधुरेच राहील. शासनाने आता तरी जागे व्हावे आणि विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळणे थांबवावे.
