लोकसंस्कृतीची धुरा, समाजसेवेचा वसा! पूजा पाटील यांचा कर्तृत्वाचा ठसा

अमळनेर प्रतिनिधी : समाजसेवेची आवड, महिलांच्या प्रश्नांची जाण, ग्रामीण भागातील माता व किशोरींच्या आरोग्याविषयीची तळमळ आणि महाराष्ट्रीयन लोकसंस्कृती जपण्याची धडपड या गुणांचा सुरेख संगम म्हणजे श्रीमती पूजा दगडू पाटील. उच्च शिक्षणासोबतच समाजाप्रती असलेली बांधिलकी जपत त्यांनी सामाजिक, सांस्कृतिक आणि महिला सक्षमीकरणाच्या क्षेत्रात आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. त्यांच्या याच उल्लेखनीय कार्याची दखल घेऊन ‘माझी मी भारी’ पुरस्कारासाठी त्यांचे नाव प्रस्तावित करण्यात आले आहे.

श्रीमती पूजा दगडू पाटील यांनी बी.ए.पर्यंत शिक्षण घेतले असून, समाजासाठी काहीतरी सकारात्मक करण्याची त्यांची सातत्यपूर्ण धडपड त्यांच्या कार्यातून दिसून येते. त्या **श्री नारायणी भजनी महिला मंडळ, अमळनेरच्या अध्यक्ष**, ज्येष्ठ नागरिक महिला मंडळाच्या कोषाध्यक्षा तसेच अहिराणी साहित्य मंडळाच्या संचालक म्हणून कार्यरत आहेत. याशिवाय अंगणवाडी पर्यवेक्षिका म्हणूनही त्या ग्रामीण भागातील महिला, बालके आणि किशोरी मुलींच्या विकासासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान देत आहेत. विविध जबाबदाऱ्या सांभाळताना सामाजिक बांधिलकी आणि सेवाभाव जपणे हे त्यांच्या कार्याचे वैशिष्ट्य आहे.

महिला व बालविकासासाठी आरोग्यविषयक जनजागृती

ग्रामीण भागातील अंगणवाड्यांमध्ये तसेच गावागावांत गरोदर माता, स्तनदा माता आणि किशोरी मुलींच्या सभा घेऊन त्या शासनाच्या विविध योजनांची माहिती देतात. गर्भवती महिलांनी घ्यावयाची काळजी, सकस व संतुलित आहाराचे महत्त्व, बालकांचे लसीकरण, वैयक्तिक स्वच्छता, माता-बाल आरोग्य आणि मुलांच्या सर्वांगीण विकासाबाबत त्या मार्गदर्शन करतात. महिलांना भेडसावणाऱ्या अडचणी समजून घेऊन त्या सोडविण्यासाठी मदत करण्यावरही त्यांचा भर असतो. बचत गटांच्या माध्यमातून महिलांना आर्थिक स्वावलंबनाचे महत्त्व पटवून देणे आणि मुलींनी शिक्षणाच्या प्रवाहात टिकून राहावे, यासाठी त्यांना प्रोत्साहित करणे हे त्यांच्या सामाजिक कार्याचे महत्त्वाचे पैलू आहेत.

वर्षभरात ११५ हून अधिक सांस्कृतिक कार्यक्रमांतून लोकपरंपरेचे जतन

सामाजिक कार्याबरोबरच महाराष्ट्रीयन लोकसंस्कृती आणि पारंपरिक कलांचे जतन करण्यासाठी पूजा पाटील यांचे कार्य विशेष उल्लेखनीय आहे. श्री नारायणी भजनी महिला मंडळाच्या माध्यमातून ओटीभरण, बारसे, कानबाई उत्सव, कृष्णाष्टमी, शाळांमधील सांस्कृतिक कार्यक्रम, विवाह सोहळे, हळदीचे कार्यक्रम आणि तेलनच्या पारंपरिक गीतांसह विविध प्रकारची भजने सादर केली जातात. यावर्षी त्यांच्या मंडळाने महाराष्ट्रातील विविध ठिकाणी तसेच मध्य प्रदेशातील उज्जैन येथे मिळून ११५ हून अधिक कार्यक्रम सादर केल्याची माहिती आहे. पारंपरिक महाराष्ट्रीयन वेशभूषा, लोकगीते, भजने आणि सांस्कृतिक सादरीकरणाच्या माध्यमातून नव्या पिढीपर्यंत लोकपरंपरेचा वारसा पोहोचविण्याचे महत्त्वपूर्ण काम हे मंडळ करीत आहे.

समाजसेवा आणि संस्कृतीचा सुंदर संगम

आजच्या बदलत्या काळात पारंपरिक लोककला आणि सांस्कृतिक मूल्ये जपतानाच महिलांना सक्षम बनविणे, बालकांच्या आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे आणि मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे ही काळाची गरज आहे. पूजा दगडू पाटील यांनी आपल्या विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रमांतून या गरजांची जाणीव ठेवत काम केले आहे. त्यांचे कार्य केवळ कार्यक्रमांच्या आयोजनापुरते मर्यादित नसून, समाजातील महिलांना एकत्र आणणे, त्यांच्यात आत्मविश्वास निर्माण करणे आणि सांस्कृतिक परंपरांशी त्यांची नाळ जोडून ठेवणे, असा व्यापक दृष्टिकोन त्यामागे आहे.

ग्रामीण भागातील महिला व बालविकासासाठीचे योगदान, महिला सक्षमीकरणाची तळमळ, अहिराणी आणि महाराष्ट्रीयन लोकपरंपरेच्या जतनासाठीचे प्रयत्न तसेच वर्षभर सुरू असलेली सांस्कृतिक वाटचाल या सर्व बाबी त्यांच्या कार्याची वेगळी ओळख अधोरेखित करतात. **समाजसेवा आणि संस्कृती संवर्धन यांचा समतोल साधणाऱ्या श्रीमती पूजा दगडू पाटील यांचे कार्य निश्चितच प्रेरणादायी आहे.** ‘माझी मी भारी’ पुरस्कारासाठी त्यांचे नाव प्रस्तावित होणे, ही त्यांच्या सामाजिक व सांस्कृतिक योगदानाची दखल घेणारी बाब ठरते.