अयोध्येपासून अयुत्थयापर्यंत ६,५०० किमीचा वारसा, मैत्रीचा प्रवास

मुंबई प्रतिनिधी : भारत आणि थायलंडमधील ऐतिहासिक व सांस्कृतिक संबंधांना नवी दिशा देण्याच्या उद्देशाने अयोध्येपासून अयुत्थयापर्यंत सुमारे ६,५०० किलोमीटरचा प्रस्तावित ‘त्रि-सेवा वारसा दुचाकी प्रवास २०२७’ आयोजित करण्याच्या दृष्टीने तयारी सुरू आहे. भारत आणि थायलंडमधील राजनैतिक संबंधांच्या ८०व्या वर्धापनदिनाच्या (१९४७–२०२७) पार्श्वभूमीवर विकसित करण्यात येत असलेला हा उपक्रम वारसा, सांस्कृतिक पर्यटन, युवकांचा सहभाग आणि जनतेतील परस्पर संपर्क अधिक दृढ करण्यावर केंद्रित आहे.

या प्रस्तावाच्या संदर्भात उपक्रमाचे संकल्पनाकार व संयोजक राहुल लक्ष्मण पाटील आणि थायलंड समन्वयक अवनीश कबरा यांच्या नेतृत्वाखालील शिष्टमंडळाने २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी बँकॉक येथील भारतीय दूतावासात भारताचे थायलंडमधील राजदूत महामहिम पुनीत अग्रवाल यांची भेट घेतली. यावेळी प्रस्तावित प्रवासाची संकल्पना, त्यामागील उद्दिष्टे आणि भारत–थायलंडमधील ऐतिहासिक व सांस्कृतिक संबंध अधिक व्यापक करण्याच्या दृष्टीने या उपक्रमाची भूमिका याबाबत माहिती देण्यात आली. बैठकीत वारसा व सांस्कृतिक राजनय, युवकांचा सहभाग, सांस्कृतिक पर्यटन आणि जनतेतील थेट संपर्क या विषयांवर चर्चा झाली.

प्रस्तावित प्रवासाची सुरुवात अयोध्येतून होऊन त्याचा समारोप अयुत्थया येथे होणार आहे. भारतातील सुमारे ६,५०० किलोमीटरचा हा प्रवास उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडू या सात राज्यांतून जाण्याचे प्रस्तावित आहे. या मार्गावर बोधगया, वैशाली आणि सारनाथ यांसारख्या महत्त्वाच्या बौद्ध व सांस्कृतिक वारसा स्थळांना जोडण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. थायलंडमधील टप्प्यातही ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि वारसा महत्त्व असलेल्या विविध स्थळांचा समावेश करण्याचा प्रस्ताव आहे.

या प्रवासामुळे महाराष्ट्रासह मार्गातील सातही राज्यांच्या विविधतेने नटलेल्या ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक वारशाचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दर्शन घडविण्याची संधी मिळणार आहे. विविध प्रदेशांतील वारसा स्थळे, स्थानिक परंपरा आणि सांस्कृतिक वैशिष्ट्ये यांना एका व्यापक भारत–थायलंड वारसा प्रवासाशी जोडण्याचा प्रयत्न या माध्यमातून केला जाणार आहे.

या उपक्रमाची सांगड भारताच्या पूर्वाभिमुख धोरणाशी घालण्याचा प्रयत्न करण्यात येणार आहे. भारत आणि दक्षिण-पूर्व आशियातील प्राचीन सांस्कृतिक संबंध, बौद्ध वारसा, रामायण परंपरा आणि भारत–थायलंडमधील ऐतिहासिक मैत्री यांना या प्रवासात विशेष स्थान दिले जाणार आहे. वारसा संवर्धनाची जाणीव निर्माण करणे, सांस्कृतिक पर्यटनाला चालना देणे आणि युवकांना भारताच्या तसेच थायलंडच्या सामायिक वारशाशी जोडणे, हा या उपक्रमाचा महत्त्वाचा भाग असेल.

या संपूर्ण प्रवासाच्या केंद्रस्थानी जनतेतील थेट संपर्क ही संकल्पना आहे. सामायिक इतिहास आणि संस्कृतीच्या माध्यमातून दोन्ही देशांतील युवक, समुदाय आणि नागरिक यांच्यात संवाद वाढविणे, परस्पर समज निर्माण करणे आणि मैत्रीचे संबंध अधिक दृढ करणे, हा या उपक्रमाचा व्यापक उद्देश आहे. मार्गावरील विविध ठिकाणी शैक्षणिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक स्वरूपाचे उपक्रम राबविण्याचीही संकल्पना आहे.

भारतीय आणि थाई त्रि-सेवा दलांच्या प्रतिनिधींच्या प्रस्तावित सहभागामुळे या प्रवासाला एक विशेष आयाम मिळणार आहे. मात्र या उपक्रमाचा मुख्य भर वारसा, संस्कृती, सांस्कृतिक पर्यटन आणि लोकसहभागावर राहणार आहे. उपक्रमाच्या संकल्पना विकास, विविध हितधारकांमधील समन्वय आणि संस्थात्मक संपर्काची जबाबदारी राहुल लक्ष्मण पाटील, संयोजक सांभाळत असून, थायलंडमधील समन्वयासाठी अवनीश कबरा सहकार्य करीत आहेत.

अयोध्या आणि अयुत्थया या दोन ऐतिहासिक नगरींना जोडणारा हा प्रस्तावित प्रवास केवळ दुचाकी मोहीम न राहता भारत आणि थायलंडच्या सामायिक सांस्कृतिक वारशाचा, ऐतिहासिक नात्याचा आणि भविष्यातील मैत्रीचा संदेश देणारा उपक्रम ठरावा, अशी या संकल्पनेमागील भूमिका आहे.

‘वारशातून जोडूया मने, माणसांना जोडूया, राष्ट्रांना जोडूया’ या व्यापक दृष्टिकोनातून अयोध्येपासून अयुत्थयापर्यंतचा हा प्रवास भारत–थायलंड संबंधांमधील सांस्कृतिक, मानवी आणि युवा संपर्काला नवी दिशा देण्याचा प्रयत्न करणार आहे.