घरमालक NRI असल्यास भाडेकरूंना सावधानतेचा इशारा., ​सावधान! घरमालक ‘एनआरआय’ असल्यास ३१.२% टीडीएस भरणे बंधनकारक; माहिती लपवल्यास भाडेकरू अडचणीत.

घरमालक NRI असल्यास भाडेकरूंना सावधानतेचा इशारा.
​सावधान! घरमालक ‘एनआरआय’ असल्यास ३१.२% टीडीएस भरणे बंधनकारक; माहिती लपवल्यास भाडेकरू अडचणीत.
​

मुंबई (प्रतिनिधी):
मुंबईतील अंधेरी परिसरात घरमालकाने आपण अनिवासी भारतीय (NRI) असल्याचे लपवून भाडेकरूची फसवणूक केल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. या घटनेमुळे भाडेकरूवर प्राप्तिकर विभागाच्या दंडात्मक कारवाईची टांगती तलवार निर्माण झाली आहे. सर्वसामान्य भाडेकरूंना एनआरआय आणि निवासी भारतीय मालकांसाठीच्या टीडीएस नियमांमधील फरक माहित नसल्याचा फायदा काही घरमालक घेत असल्याचे यातून समोर आले आहे.
​टीडीएस (TDS) मधील मोठा फरक: कोणाला किती लागतो कर?
प्राप्तिकर कायद्यानुसार, घरमालक ‘निवासी’ आहे की ‘अनिवासी’, यावर टीडीएसचे दर अवलंबून असतात. जर घरमालक अनिवासी भारतीय (NRI) असेल, तर भाड्याच्या रकमेवर एकूण ३१.२% टीडीएस (३०% मूळ कर + ४% सेस) कापून तो सरकारी तिजोरीत जमा करणे ही भाडेकरूची कायदेशीर जबाबदारी असते. विशेष म्हणजे, एनआरआय मालकाच्या बाबतीत भाड्याची रक्कम कितीही असली, तरी पहिल्या रुपयापासून हा टीडीएस कापवा लागतो.
​याउलट, जर घरमालक सामान्य भारतीय नागरिक असेल, तर केवळ ५०,००० रुपयांपेक्षा जास्त मासिक भाडे असल्यास ५% टीडीएस कापला जातो. ५०,००० रुपयांपेक्षा कमी भाडे असल्यास सामान्य नागरिकांना कोणताही टीडीएस कापण्याची गरज नसते.
​अंधेरीतील घटना काय?
अंधेरी पश्चिम येथील आंबोली पोलीस ठाण्यात नोंदवलेल्या तक्रारीनुसार, एका घरमालकाने करार करताना तो एनआरआय असल्याची माहिती जाणीवपूर्वक लपवून ठेवली. भाडेकरूने सामान्य नियमानुसार पूर्ण भाडे दिले, मात्र आता प्राप्तिकर विभागाच्या नियमांनुसार ३१.२% टीडीएस न भरल्यामुळे सर्व दंडाची आणि व्याजाची जबाबदारी भाडेकरूवर आली आहे. मालकाने केवळ कर चुकवण्यासाठी ही माहिती लपवल्याचा आरोप तक्रारीत करण्यात आला आहे. यासोबतच पार्किंग आणि जिम सारख्या सुविधांच्या बाबतीतही फसवणूक झाल्याचे तक्रारीत म्हटले आहे.
​भाडेकरूंनी काय काळजी घ्यावी?
१. घरमालक भारतीय नागरिक आहे की एनआरआय, हे ओळखण्यासाठी त्यांच्या पासपोर्टची प्रत किंवा ‘एनआरआय डिक्लेअरेशन’ मागून घ्यावे.
२. करारनाम्यात मालकाच्या नागरिकत्वाचा स्पष्ट उल्लेख असावा, जेणेकरून भविष्यात वाद झाल्यास भाडेकरू कायदेशीररीत्या सुरक्षित राहील.
३. एनआरआय मालकाला भाडे देताना टीडीएस कापून तो सरकारी नियमानुसार वेळेत भरावा.
४. सोसायटीत जिम, पार्किंग यांसारख्या सुविधा भाडेकरूंना वापरता येतात का, याची सोसायटी कार्यालयात आधीच खात्री करावी.
​हे प्रकरण सध्या न्यायप्रविष्ट असल्याने गोपनीयता पाळली जात असून, पोलीस आणि प्राप्तिकर विभाग या प्रकरणाचा अधिक तपास करत आहेत. घर भाड्याने घेताना कागदपत्रांची अचूक पडताळणी करणे, हेच आर्थिक फसवणुकीपासून वाचण्याचे एकमेव साधन आहे.